अजय निराैलाः विचार
चितवनमा आयोजित महाधिवेशन उद्घाटन कार्यक्रममा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद खगेन्द्र सुनारले आमन्त्रित अतिथिहरूमाथि दिएको अभिव्यक्तिलाई लिएर अहिले विभिन्न कोणबाट बहस भइरहेको छ।
अझ स्वयं सुनारले नै आफ्नो टिप्पणी गलत भएको स्वीकार गर्दै औपचारिक कार्यक्रममा त्यस्तो अभिव्यक्ति दिनु उपयुक्त नभएको बताएका छन्। यस्तो अवस्थामा अब प्रश्न केवल एक सांसदको अभिव्यक्तिमा सीमित छैन, बरु पार्टीले आफ्ना नेता तथा सांसदहरूको आचरणलाई कसरी मूल्याङ्कन गर्छ भन्ने विषयसँग जोडिएको छ।
रास्वपाले स्पष्ट रूपमा बताउन आवश्यक छ कि आफ्नै निमन्त्रणामा कार्यक्रममा सहभागी भएका अतिथिहरूमाथि सार्वजनिक रूपमा अमर्यादित टिप्पणी गर्नु पार्टीको दृष्टिमा कस्तो व्यवहार हो? यदि यो सामान्य राजनीतिक अभिव्यक्ति मात्र हो भने किन स्वयं सांसदले आफ्नो गल्ती स्वीकार गर्नुपर्यो? र यदि गल्ती नै भएको हो भने त्यसको जिम्मेवारी र जवाफदेहिता कसरी सुनिश्चित गरिन्छ?
राजनीतिक दलहरूले प्रायः सुशासन, जवाफदेहिता, सभ्य राजनीतिक संस्कृति र नयाँ राजनीतिक अभ्यासको कुरा गर्छन्। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले पनि स्थापना कालदेखि नै पुराना राजनीतिक विकृतिको अन्त्य गर्ने र फरक राजनीतिक संस्कार स्थापित गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै आएको छ। त्यसैले आजको प्रश्न अझ गम्भीर बनेको छ—के पार्टीका आफ्नै प्रतिनिधिहरूले सार्वजनिक मञ्चमा गर्ने व्यवहार पनि त्यही मापदण्डभित्र पर्छ कि पर्दैन?
अतिथिहरू कुनै पनि कार्यक्रमका सम्मानित सहभागी हुन्छन्। विचार, दल वा राजनीतिक धारणा फरक हुन सक्छन्, तर औपचारिक रूपमा निमन्त्रणा गरेर बोलाइएका व्यक्तिलाई अपमानित गर्ने शैली लोकतान्त्रिक संस्कारसँग मेल खान्छ कि खाँदैन? यदि यस्तो व्यवहारलाई सामान्य रूपमा लिइन्छ भने भोलिका दिनमा राजनीतिक मर्यादा र संस्थागत सम्मानको मापदण्ड के हुनेछ?
अर्को महत्वपूर्ण प्रश्न भनेको कारबाहीको विषय हो। रास्वपाले अहिले नयाँ समितिले यस विषयमा निर्णय गर्ने जनाएको छ। तर जनताले जान्न चाहेका छन्—गल्ती स्वीकार गरिसकेको अवस्थामा पार्टीले कुनै अनुशासनात्मक प्रक्रिया अघि बढाउँछ कि बढाउँदैन? यदि कारबाही हुँदैन भने गल्ती स्वीकार्नु केवल औपचारिक अभिव्यक्ति मात्र हो कि वास्तविक आत्मसमीक्षा? र यदि कारबाही हुन्छ भने त्यसको स्वरूप के हुनेछ? सार्वजनिक क्षमायाचना, स्पष्टीकरण, चेतावनी वा अन्य कुनै अनुशासनात्मक कदम?
रास्वपाले यो विषयलाई केवल एउटा विवादका रूपमा होइन, आफ्नो घोषित राजनीतिक संस्कारको परीक्षणका रूपमा लिनुपर्ने देखिन्छ। किनकि कुनै पनि दलको विश्वसनीयता केवल भाषण र घोषणाले होइन, आफ्नै नेता तथा कार्यकर्ताको व्यवहारमा समान मापदण्ड लागू गर्न सक्ने क्षमताले निर्धारण गर्छ।
त्यसैले आज आम नागरिकको जिज्ञासा स्पष्ट छ—खगेन्द्र सुनारले गल्ती स्वीकार गरिसकेपछि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले अब के कदम चाल्छ? पार्टीले आफ्नो भनाइअनुसार जवाफदेहिताको अभ्यास देखाउँछ कि यो विषय समयसँगै सेलाएर जान्छ? यही प्रश्नको स्पष्ट र विश्वासयोग्य उत्तर अहिले रास्वपाबाट अपेक्षित छ।
