काठमाण्डाैं, २१ असाेज ।
दसैं र तिहारको चाडपर्वकाे बखत व्यापार गर्न सकिने भनेर अवसरकाे लाभ उठाउन नेपाली व्यापारीहरु द्वारा आयात गरिएका चाइनिज सामानहरु सहित १००० भन्दा बढी कार्गो कन्टेनर तातोपानी सिमानामा अड्किएका छन् किनकि चीनले उनीहरुलाई नेपाल प्रवेश गर्न अनुमति दिएको छैन।
नतिजाको रूपमा, चिनियाँ अधिकारीहरुलाई सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको तातोपानी चेकपोइन्टबाट मात्र ६ देखि १० कन्टेनर र केरुङ नाकाबाट ४ देखि ९ कन्टेनर भित्रिन दिईएको कारण नेपाली व्यापारीहरु मारमा परेकाे बताएका छन्।
सीमित संख्यामा मानिसहरुलाई नेपाल प्रवेश गर्न अनुमति दिइएको भए पनि नेपाली सामानहरुको निर्यातमा पनि रोक लगाइएको छ। व्यापारीहरुका अनुसार चिनियाँ अधिकारीहरुले सीमित संख्यामा कन्टेनरहरु नेपाल प्रवेश गर्न दिइरहेका छन्।
पूर्व राजदूत विजयकान्त कर्णले विशेष गरी चाडपर्वको समयमा तातोपानी र रसुवा लगायत प्रमुख सीमा नाकामा चीनको उच्च हस्तक्षेप र अघोषित नाकाबन्दीप्रति चिन्ता व्यक्त गरे। यसैबीच स्थितिलाई सहज बनाउने प्रयास भइरहेको छ । नेपाललाई जमिनसंग जोडिएको देश बनाउने चीनको घोषणा कागजमा मात्र सिमित भएको छ।
उनले भने कि तत्कालीन ओली सरकारले चीनसँग पारवहन सम्झौता गरेको थियो तर कुनै लाभ प्राप्त भएको थिएन।
नेपाल हिमालयन क्रस बोर्डर चेम्बर अफ कमर्स एण्ड इन्डस्ट्रीका अध्यक्ष अशोक कुमार श्रेष्ठका अनुसार यसले नेपाली व्यापारीहरुलाई ठूलो नोक्सानी भएको छ। कपडा, स्याउ, बिजुली का सामान, र दशैं र तिहार पर्वहरुको लागी अन्य सामानहरुको रूपमा आइटम खासामा अड्किएको छ।
तातोपानी सुक्खा बन्दरगाह भन्सार कार्यालयका प्रमुख नारद गौतमले चिनियाँ पक्षले दैनिक रुपमा सीमित कन्टेनर नेपाल प्रवेश गर्न अनुमति दिएको बताउनुभयो। सन् २०१५ को भूकम्पपछि बन्द भएको तातोपानी नाकाबाट चिनियाँ पक्षले कन्टेनर नेपाल प्रवेश गर्न रोकेको छ।
यसैबीच, सन् २०१९ अप्रिल २९ मा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको चीन भ्रमणको क्रममा पारवहन प्रोटोकलमा हस्ताक्षर भएको थियो।
प्रोटोकलको अनुच्छेद १५ मा उल्लेख गरिए अनुसार, प्रत्येक देशले यसको कार्यान्वयनको बारेमा अर्को देशलाई सूचित गरेपछि सम्झौता ठीक एक महिना पछि कार्यान्वयन हुनुपर्ने थियो। तर भगरिएकाे छैन ।
चीनले नेपाल प्रति जति उदारता देखाउंछ त्यति व्यावहारमा भने छैन । नेपाललाइ कमजाेर बनाइ राख्ने र अाफु खुशी सरकारका काम लिन खाेज्ने चाहना विस्तारै उजागर हुदै गएकाे बताइन्छ ।
