नवलपरासीका उखु किसान भुक्तानी नपाउँदै : दलाली र ढिलासुस्तीको जालमा पसिनाको मूल्य हराउँदै
लेखक: बृजराज कुशवाहा | स्थान: नवलपरासी | प्रकाशित: २०८२ कार्तिक २५
किसानको अपेक्षा र प्रशासनको मौनता
नवलपरासीका किसानहरूका लागि उखु खेती केवल पेशा होइन, जीवनको आधार हो। तर वर्षौंसम्म भुक्तानी पाउन नसक्दा उनीहरूको आत्मविश्वास कमजोर हुँदै गएको छ। आज प्रमुख जिल्ला अधिकारीको कार्यालयमा बसेको बैठकले पनि त्यही पीडा दोहोर्यायो — “कागजमा छलफल धेरै भयो, तर ठोस निर्णय शून्य।”
बैठक: चर्चा मात्र, निर्णय शून्य
आजको बैठक प्रशासन, किसान प्रतिनिधि र चिनी मिलका प्रतिनिधिहरूबीच भयो। बैठकमा लुम्बिनी सुगर इन्डस्ट्री (सुनवल), वागमती खाडसारी चिनी मिल (कुडिया) र इन्दिरा सुगर मिल (गंगापुर) का प्रतिनिधिहरू सहभागी थिए। समग्रमा छलफल सकारात्मक ढंगले सुरु भए पनि कुनै मिति तय हुने वा अनुदान तथा भुक्तानीसम्बन्धी स्पष्ट प्रतिबद्धता जनाउने स्तरसम्म बैठक पुग्न सकेन।
चार बुँदे मागको वर्तमान स्थिति
- बाँकी भुक्तानी: किसानहरूले तत्काल बाँकी रकम तिर्नुपर्ने माग गरे। बैठकमा मिल प्रतिनिधिहरूले “अवस्था हेरी भुक्तानी” गर्ने भने तर कुनै ठोस मिति तोकिएन।
- सरकारी अनुदान: सरकारबाट आउनुपर्ने अनुदान छिटो उपलब्ध गराउने विषयमा रणनीति बनाइएन।
- नयाँ मौसमको मूल्य निर्धारण: प्रति क्विन्टल रु. ७२० को माग बैठकमा प्रवेश नै गर्न पाएन।
- १५ दिनभित्र भुक्तानी: मिल प्रतिनिधिले अवस्था अनुसार भुक्तानीको सूचना निकाल्ने बताए; स्पष्ट प्रक्रियात्मक व्यवस्था देखिएको छैन।
किसानका अदृश्य सत्रुहरू
किसानहरूको वास्तविक दुश्मन सधैं बाहिरबाट देखिदैनन् — “किसानका अदृश्य सत्रुहरू मिल मालिकका दलालहरू हुन्”। यी दलालहरूले किसानबीच भ्रम फैलाएर, आन्दोलनलाई कमजोर पारेर मालिकहरूलाई फाइदा पुर्याउने काम गर्छन्।
“किसानका अदृश्य सत्रुहरू मिल मालिकका दलालहरू हुन् — जसले किसानलाई भ्रममा पार्छन्, उनीहरूलाई कमजोर बनाउँछन् र मालिकहरूलाई उम्काउने काम गर्छन्।” — बृजराज कुशवाहा
सीमापार उखुको चुनौती
बैठकमा भारतबाट सस्तो उखु अवैध रूपमा भित्रिनुका कारण स्थानीय बजारमा दबाब आउने समस्यामाथि पनि चर्चा भयो। सहभागीहरूले यस वर्ष अवैध रूपले आयात हुने उखु रोक्न प्रशासनलाई आग्रह गरे।
निष्कर्ष: अब व्यवहारको पटक
बैठकले संवादको ढोका खोले तापनि ठोस निर्णय नभएकाले किसानहरूको भरोसा कच्चा छ। अब प्रशासन र मिल दुवैले व्यवहारिक कदम चाल्नुपर्ने आवश्यकता छ — नत्र किसानहरूको धैर्यको बाँध टुट्ने खतरा वास्तविक छ।
श्रोत: स्वभिमानी युवा र नागरिक समाज, प्रतापपुर
#नवलपरासी, #उखुकिसान, #भुक्तानीसमस्या, #चिनीमिल, #दलाल, #स्वभिमानीयुवा, #बृजराजकुशवाहा, #किसानआन्दोलन, #CDOबैठक, #नेपालकृषिसमाचार
