काठमाडौँ ।
उत्तर प्रदेशको बलरामपुरबाट पक्राउ परेका छंगुर बाबा नामले परिचित जलालुद्दीनसँग सम्बन्धित अवैध धार्मिक रूपान्तरण र विदेशी वित्तपोषणको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्जालमा नेपालका विभिन्न स्थान र निकायको संलग्नता देखिएपछि भारत–नेपाल सीमाको सुरक्षामा गम्भीर चुनौती उत्पन्न भएको छ।
७० वर्षीय जलालुद्दीन उर्फ छंगुर बाबा उत्तर प्रदेशको रहरा माफी गाउँका बासिन्दा हुन्। एक समय सडकमा औंठी र तावीज बेच्ने उनले आफूलाई सूफी सन्तको रूपमा प्रचार गर्दै आर्थिक रूपले कमजोर हिन्दू समुदायलाई लक्षित गरी धर्म परिवर्तन अभियान चलाए। तर पछिल्लो अनुसन्धानले उनी आपराधिक गिरोहको प्रमुख योजनाकार रहेको पुष्टि गरेको छ।
भारतीय एटीएस र प्रवर्तन निर्देशनालय (ED) को अनुसन्धान अनुसार छंगुर गिरोहले विगत तीन वर्षमा करिब ५०० करोड भारतीय रुपैयाँ बराबरको विदेशी रकम पाएको र त्यसमा ३०० करोड रुपैयाँ नेपालमार्फत हवाला प्रणालीद्वारा भारत पुर्याइएको देखिएको छ। काठमाडौं, रुपन्देही, नवलपरासी र बाँकेजस्ता सीमावर्ती जिल्लाहरूबाट नगद संकलन, फर्जी खाता प्रयोग र अवैध कारोबारमार्फत रकम स्थानान्तरण गरिएको खुलासा भएको छ।
सूचनाका अनुसार छंगुर बाबा स्वयं काठमाडौं आएका थिए। त्यहाँ उनले पाकिस्तानको गुप्तचर संस्था आइएसआइसँग सम्पर्क गर्न खोजेको र नेपालमा ‘स्लीपर सेल’ स्थापित गर्ने प्रयास भएको जनाइएको छ। उनको उद्देश्य हिन्दू महिलालाई धर्म परिवर्तन गराई आइएसआई एजेन्टहरूसँग विवाह गराउने र नेपालमा गुप्त सञ्जाल विकास गर्ने रहेको थियो।
नेपालमा ISI अधिकारी र पाकिस्तान राष्ट्रिय रक्षा विश्वविद्यालयका प्रतिनिधिहरूबीच गोप्य भेटघाटको प्रयास भएको दाबी गरिएको छ, यद्यपि दूतावासमार्फत पहुँच बनाउने उनको प्रयासमा नेपाली सुरक्षा निकायले रोक लगाएको बताइएको छ।
छंगुर गिरोहले इस्लामिक डेभलपमेन्ट बैंक (साउदी अरब), मुस्लिम वर्ल्ड लिग, दावत-ए-इस्लामी, र इस्लामिक युनियन अफ नेपालजस्ता संस्थाहरू सँगको सम्बन्धमार्फत रकम संकलन गरिरहेको आशंका अनुसन्धानमा देखिएको छ। यी संस्थाको वित्तीय गतिविधिमा अब नेपाली र भारतीय सुरक्षा निकायले निगरानी बढाएका छन्।
जबरजस्ती धर्म रूपान्तरणको शैली
गिरोहले १,५०० भन्दा बढी हिन्दू महिलालाई ‘लभ जिहाद’, वैदेशिक रोजगारीको प्रलोभन र पैसाको लोभ देखाएर इस्लाममा रूपान्तरण गराएको खुलासा भएको छ। गिरोहले “मिट्टी पलटना”, “काजल करना” र “दिदार” जस्ता कोड प्रयोग गरेर धर्म परिवर्तनको योजनाबद्ध क्रियाकलाप सञ्चालन गरिरहेको थियो। बरामद डायरीमा १०० भन्दा बढी व्यक्तिहरू लक्ष्य बनाइएका थिए।
जातीय पृष्ठभूमिका आधारमा धर्म परिवर्तन गराइएका महिलाहरूको ‘दर’ तोकिएको थियो — ब्राह्मण, क्षत्रिय, र सिख समुदायका महिलाका लागि उच्च रकम त ओबीसी र अन्य वर्गका लागि कम।
गिरोहले जग्गा कब्जा, कागजात मिलावट, धम्की, र अपराधी मुख्तार अंसारीसँग सम्बन्धित रब्बानी गिरोहसँग मिलेर सीमा क्षेत्रबाट रोहिंग्या शरणार्थीलाई हिन्दूको रूपमा भारत पठाउने योजना समेत बनाएको थियो।
भारत–नेपाल संयुक्त अनुसन्धान सुरू
यस प्रकरणमा भारतको प्रवर्तन निर्देशनालय (ईडी), गुप्तचर विभाग (आईबी), नेपाल प्रहरीको अपराध अनुसन्धान विभाग, नेपाल राष्ट्र बैंक र गृह मन्त्रालयको संयुक्त अनुसन्धान अघि बढाइएको छ। भारतले नेपालसँग शंकास्पद एनजिओ, विदेशी रकमको प्रयोग र बैंकिङ विवरण माग गर्दै औपचारिक पत्राचार गरेको छ।
छंगुर बाबा, उनका छोरा महबूब, सहयोगी नसरीन (नितु), र वित्तीय सञ्चालक नवीन रोहरा हाल बलरामपुरको जेलमा छन्। गिरोहसँग सम्बन्धित सम्पत्ति भारतका विभिन्न स्थानहरू र खाडी मुलुकहरूमा समेत भएको पुष्टि भएको छ। भारतको राष्ट्रिय अनुसन्धान एजेन्सी (एनआईए) यस मुद्दामा सक्रिय हुने तयारीमा छ।
सारांश
छंगुर बाबा प्रकरणले नेपालमार्फत विदेशी रकम आपूर्ति, इस्लामी चरमपन्थी सञ्जाल विस्तार, र गुप्तचर गतिविधिको जालो उजागर गरेको छ। यस घटनाले भारत–नेपाल सीमा सुरक्षा, वित्तीय पारदर्शिता, एनजिओको नियमन र गुप्तचर सूचनाको आपसी साझेदारीलाई थप सशक्त बनाउनुको आवश्यकता स्पष्ट पारेको छ। यस्ता बहुराष्ट्रिय आपराधिक सञ्जालको रोकथामका लागि दुई देशबीचको गहिरो समन्वय अपरिहार्य देखिएको छ।
